به گزارش پایگاه خبری فرهنگ آفرینان به نقل از مهر، گروه سیاست؛ رامین عبدالله شاهی: شرایط جنگی در دو سال اخیر موجب شده است که به دلایل مختلف، زمان برگزاری انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا چندین بار به تعویق بیفتد. این موضوع باعث شده که زمان دقیق برگزاری انتخابات همچنان در ابهام باقی بماند. بر اساس ابلاغیه سیاست‌های کلی نظام، باید حداقل هر دو سال یک بار انتخاباتی در کشور برگزار شود و از آنجا که سال آینده باید سیزدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار گردد و مجلس دوازدهم نیز مسئولیت نظارت بر انتخابات شوراها را بر عهده دارد، برگزاری دو انتخابات در سال ۱۴۰۶ از نظر قانونی ممکن نیست. با این حال، بحث‌هایی درباره تجمیع انتخابات مجلس سیزدهم با انتخابات ریاست جمهوری پانزدهم مطرح شده است که ممکن است بر زمان برگزاری انتخابات شوراها تأثیر بگذارد.
در این شرایط، وزارت کشور به عنوان مجری و برگزارکننده انتخابات، از مدت‌ها پیش با تمام امکانات و تجهیزات لازم در سراسر کشور، آماده برگزاری انتخابات شوراها است. همچنین، آمادگی زیرساخت‌های اجرایی، نحوه اخذ و شمارش الکترونیکی آرا، وضعیت مناطق آسیب‌دیده از جنگ و احتمال تعویق انتخابات به یکی از محورهای مهم بحث درباره فرآیندهای انتخاباتی کشور تبدیل شده است. در این راستا، وزارت کشور از برنامه‌ریزی برای برگزاری الکترونیکی انتخابات شوراها و فراهم شدن مقدمات فنی و اجرایی آن خبر داده است؛ موضوعی که در کنار ضرورت بررسی وضعیت حوزه‌های انتخابیه‌ای که ممکن است با موانع زیرساختی یا امنیتی مواجه باشند و همچنین احتمال تأثیرگذاری جریان‌های سیاسی بر زمان انتخابات، پرسش‌هایی را درباره برگزاری انتخابات شوراها، محدودیت‌های قانونی و امکان تأثیرگذاری جریان‌های سیاسی بر زمان‌بندی مطرح می‌کند.
برای رفع ابهام‌ها و شفاف‌سازی موضوعات مطرح در انتخابات شوراها، گفتگویی با محسن اسلامی، سخنگوی صبور، سخت‌کوش و قانون‌مدار انتخابات وزارت کشور انجام دادیم که مشروح آن در ادامه آمده است:
* درباره الکترونیکی شدن انتخابات، آیا برنامه‌های شما از دوره قبل نیز ادامه داشته و اکنون نهایی شده است؟ اخیراً جلسه‌ای در وزارت کشور برگزار کردید که اگر اشتباه نکنم، در سالن پیامبر وزارت کشور بود و در آن آموزش‌هایی ارائه شد. لطفاً بفرمایید آمادگی وزارت کشور به چه صورت است و زیرساخت‌ها تا چه اندازه آماده شده‌اند؟ هدف‌گذاری ستاد انتخابات کشور در خصوص انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا این بود که انتخابات به‌صورت تمام‌الکترونیکی برگزار شود؛ یعنی از ۲۵ فرایندی که در انتخابات داریم، دو فرایند پایانی، یعنی اخذ رأی و شمارش آرا، نیز به‌صورت الکترونیکی برگزار شود. به عنوان مثال، رأی‌دهنده هنگامی که وارد شعبه می‌شود، یک تعرفه الکترونیکی از ما دریافت کرده و به دستگاه اخذ رأی الکترونیکی مراجعه می‌کند. سپس با مشاهده نامزدهای موردنظر خود روی صفحه نمایشگر، آن‌ها را یکی‌یکی انتخاب کرده و در نهایت، رأی خود را به‌صورت الکترونیکی ثبت می‌کند. این همان اخذ رأی الکترونیکی است؛ یعنی فرایند اخذ رأی نیز به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. بنابراین، این هدف‌گذاری انجام شده و برای آن برنامه‌ریزی کرده‌ایم. کمیته فناوری ستاد انتخابات مسئولیت کار را بر عهده گرفته و طراحی‌های گسترده‌ای انجام شده است. در نهایت، توانستیم دستگاه اخذ رأی الکترونیکی تولید کنیم. در دوره گذشته، ۳۲ هزار دستگاه داشتیم و در این دوره، برای انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا، ۹۰ هزار دستگاه دیگر نیز تولید کردیم. بنابراین، اکنون حدود ۱۲۲ هزار دستگاه اخذ رأی الکترونیکی، یعنی صندوق اخذ رأی الکترونیکی، داریم. این اقدام با هدف‌گذاری‌ای که در ابتدای کار انجام دادیم، موجب می‌شود تمام شعب شهری و روستایی ما از این امکان بهره‌مند شوند تا رأی‌دهندگان بتوانند آرای خود را به‌صورت الکترونیکی ثبت کنند.
اکنون در مرحله‌ای هستیم که آموزش استفاده از دستگاه اخذ رأی الکترونیکی را به مدرسان انتخابات ارائه می‌دهیم. این مدرسان از استان‌ها می‌آیند و افرادی هستند که از سطح دانش فنی خوبی برخوردارند. آن‌ها آموزش می‌بینند و سپس به استان‌ها می‌روند تا آموزشی را که ما در اینجا ارائه کرده‌ایم، منتقل کنند. در حقیقت، انتقال دانش و مهارت صورت می‌گیرد و تمام کسانی که در شعب با ما همکاری می‌کنند، اعم از عوامل اجرایی و عوامل فنی، بر این دستگاه‌ها مسلط می‌شوند. به‌محض مشخص شدن زمان انتخابات، این فرآیند نیز از طریق خبرگزاری‌ها و صداوسیما، در قالب فیلم‌های آموزشی یا محتوای چندرسانه‌ای در اختیار مردم قرار می‌گیرد. همچنین، در نماز جمعه‌های سراسر کشور، صندوق‌های اخذ رأی را مستقر کردیم و شبیه‌سازی انجام دادیم. مردم نیز در صف قرار گرفتند و رأی خود را ثبت کردند. دستگاه احراز هویت نیز احراز هویت آن‌ها را انجام داد و صندوق اخذ رأی الکترونیکی نیز رأی آن‌ها را به‌صورت الکترونیکی ثبت کرد تا مردم با این فرآیند آشنایی بیشتری پیدا کنند. همکاران ما موظف شدند که فرمانداران و بخشداران، دستگاه‌ها را به محل برگزاری نماز جمعه ببرند تا اطلاع‌رسانی و آموزش انجام شود. این فرایند در حال انجام است و به یاری خداوند، هدف‌گذاری اولیه ما مبنی بر برگزاری انتخابات به‌صورت الکترونیکی در تمام شعب، در حال تحقق است. تمام شعب ما دارای دستگاه اخذ رأی الکترونیکی خواهند بود و ان‌شاءالله آرای مردم، چه در شهر و چه در روستا، به‌صورت الکترونیکی ثبت می‌شود. این فرایند، فرایند تمام‌الکترونیکی اخذ رأی است.
* درباره شمارش آرا نیز برنامه‌ریزی برای اجرای تمام‌الکترونیکی وجود دارد؟ آیا زیرساخت‌های لازم برای این مرحله هم فراهم شده است؟ شمارش آرا نیز به‌عنوان آخرین فرایند، هدف‌گذاری شده است تا به‌صورت تمام‌الکترونیکی انجام شود. الحمدلله، با توجه به اینکه صندوق‌های اخذ رأی الکترونیکی تولید شده‌اند و متناسب با شرایط هر شعبه، به تعداد موردنیاز، برای مثال دو یا سه دستگاه در شعب شلوغ و تعداد کمتری در شعب خلوت، در نظر گرفته شده‌اند، اکنون این امکان وجود دارد که شمارش آرا را بدون دخالت دست یا فرایندهای دستی انجام دهیم. این صندوق اخذ رأی به ما امکان شمارش آرا را نیز می‌دهد. صورت‌جلسه تنظیم می‌شود و در مدت‌زمانی بسیار کوتاه و با دقت بالا، شمارش آرا انجام خواهد شد. در واقع این فرایندی که اشاره کردم، از ابتدا هدف‌گذاری شده بود و اکنون به آن رسیده‌ایم. ان‌شاءالله با مانورهایی که انجام داده‌ایم و آموزش‌هایی که صورت گرفته است، به دنبال آن هستیم که این فرایند را با کمترین نقص، عملیاتی و اجرایی کنیم. اکنون ستادهای انتخابات استان‌ها فعال هستند و اقدامات آموزشی و مانورهای مربوط به آزمایش و به‌کارگیری دستگاه‌های جدید و همچنین دستگاه‌های احراز هویت را انجام داده‌ایم. خدا را شکر، در این زمینه کار خود را به‌عنوان مجری انتخابات کشور، بر اساس قانون، انجام داده‌ایم. منتظر هستیم تا به‌محض مشخص شدن زمان‌بندی روز اخذ رأی، فرایندهای باقی‌مانده برای برگزاری انتخابات را دنبال کنیم. یکی از دیگر مراحل انتخابات، انتشار آگهی نامزدهاست؛ فرایند دیگر، تبلیغات و فرایند بعدی نیز جابه‌جایی حوزه‌هاست که به‌تعبیری شامل انصراف یا جابه‌جایی نامزدها می‌شود.
* در تهران هم که انتخابات تناسبی خواهد بود. در این خصوص نیز لطفاً توضیح دهید. در تهران فرآیند انتخابات تناسبی را داریم که در آنجا با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، این امکان را برای احزاب و گروه‌های سیاسی که می‌توانند فهرست ارائه دهند، فراهم می‌کنیم، تا فهرست‌های خود را به‌روزرسانی کنند. در صورت حذف یا اضافه شدن فردی از فهرست، احزاب و گروه‌های سیاسی می‌توانند فهرست‌های خود را تا سقف کرسی‌ها، یعنی ۲۱ نامزد، به‌روزرسانی کنند و در اختیار فرمانداری تهران و ستاد انتخابات قرار دهند. سپس این فهرست‌ها منتشر می‌شوند. پس از آن، فرایند تبلیغات نامزدها باقی می‌ماند و در نهایت، روز اخذ رأی فرا می‌رسد. این مراحل باقی‌مانده نیز به‌محض مشخص شدن زمان برگزاری انتخابات، اطلاع‌رسانی خواهند شد و ما تمام فرایندهای اجرایی را بر اساس همین تقویمی که اشاره کردم، با هماهنگی ناظر محترم انجام می‌دهیم. امیدواریم بتوانیم این فرایند را به‌خوبی و به نحو احسن پشت سر بگذاریم و شاهد برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا باشیم.
* انتخابات‌های همزمان میان‌دوره‌ای هم داریم درست است؟ بله، ما در پنج حوزه انتخابیه، انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس شورای اسلامی و در چهار حوزه انتخابیه، انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری را نیز داریم که با هماهنگی ناظر محترم، یعنی شورای نگهبان، در حال پیشبرد امور آن هستیم. لذا منتظر هستیم تا به‌محض مشخص شدن روز اخذ رأی، تمام این فرایندها را به‌صورت عمومی اعلام کنیم و در نهایت، روز برگزاری انتخابات مشخص شود.
* آیا مناطق جنگ‌زده کشور، به‌خصوص مناطق جنوبی کشور که احتمالاً به‌دلیل عقب‌افتادگی در زیرساخت‌ها با مشکلاتی مواجه هستند، آمادگی لازم برای برگزاری انتخابات را دارند؟ ببینید، ما نظرسنجی‌ای از ستادهای انتخابات استانی خود انجام دادیم. بر اساس قانون، ماده ۱۲۶ قانون انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا تصریح می‌کند که اگر احیاناً حوزه انتخابیه‌ای به‌دلیل مسائلی مانند وقوع حوادث غیرمترقبه، مسائل سیاسی یا مواردی از این دست با مشکل مواجه شود، انتخابات در آن حوزه متوقف می‌شود. تشخیص این توقف نیز بر عهده وزیر محترم کشور است. بنابراین، با توجه به گفت‌وگویی که با استان‌ها داشتیم، اعلام کردیم که اگر حوزه انتخابیه‌ای در هر استان مشمول ماده ۱۲۶ می‌شود، حتماً موضوع را اعلام کنند تا تعیین تکلیف شود. در این زمینه از استان‌ها پرسیدیم و ممکن است در یک استان، برخی حوزه‌ها با مسئله مواجه باشند. بااین‌حال، سؤال کلی ما از استان‌ها این بود که آیا استان شما برای برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا مشکلی دارد و مانعی در این زمینه وجود دارد یا خیر. بیشتر استان‌ها اعلام کردند که آمادگی برگزاری انتخابات را دارند. برخی استان‌ها نیز اعلام کردند که تعدادی از حوزه‌های انتخابیه آن‌ها با مشکل مواجه هستند. در این موارد نیز بر اساس ماده ۱۲۶، اگر به‌علت بروز حوادث غیرمترقبه یا مسائل سیاسی و امنیتی، برگزاری انتخابات امکان‌پذیر نباشد، انتخابات متوقف می‌شود. تشخیص این موانع نیز بر عهده وزیر محترم کشور است و ما در حال برنامه‌ریزی بر اساس قانون هستیم و کار را بر اساس شرایط پیش می‌بریم. بنابراین، هم قانون به ما اجازه داده است که اگر احیاناً در یک حوزه انتخابیه مشکلی وجود داشته باشد، انتخابات آن حوزه متوقف شود و همکاران ما در ستادهای انتخابات استانی نیز شرایط را بررسی و رصد می‌کنند و از وضعیت موجود مطلع هستند. آن‌ها این موضوع را به ما اعلام خواهند کرد که برای مثال، در یک حوزه انتخابیه امکان برگزاری انتخابات وجود ندارد. به همین دلیل، موضوع زیرساخت‌هایی که در سؤال شما هم بود و به آن اشاره شد، برای ما نیز مبنا قرار می‌گیرد و بر اساس تعاملی که با استان‌ها داریم، کار را پیش می‌بریم. این موضوع نیز یک سازوکار قانونی است.
* آیا وزارت کشور از جناح‌های سیاسی تأثیر نمی‌پذیرد؟ برخی جناح‌ها…
