به گزارش پایگاه خبری فرهنگ آفرینان به نقل از مدیکال نیوز تودی، نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد که مصرف نوشیدنی‌های غیرالکلی شیرین با افزایش ۱۸ درصدی خطر ابتلا به افسردگی ارتباط دارد، در حالی که قهوه به نظر می‌رسد اثر محافظتی ارائه می‌دهد. این مزیت تنها در مورد قهوه ساده و بدون شکر (یا با حداقل شکر) مشاهده شده و مصرف قهوه‌های شیرین با خطرات سلامتی همراه است. این مقاله به تجزیه و تحلیل داده‌های ۵۹ مطالعه پرداخته که شامل بیش از ۲ میلیون شرکت‌کننده از ۲۲ کشور بود. افرادی که قهوه بیشتری می‌نوشیدند، در مقایسه با کسانی که مصرف قهوه بسیار کمی داشتند یا اصلاً قهوه نمی‌نوشیدند، حدود ۱۳ درصد کمتر در معرض علائم افسردگی قرار داشتند. با این حال، این اثر محافظتی تنها در مورد افسردگی مشاهده شد و به نظر نمی‌رسید که مصرف بیشتر قهوه تأثیر مشابهی بر اضطراب یا استرس داشته باشد.
چندین تحقیق، نوشیدنی‌های حاوی شکر و نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شیرین‌کننده‌های مصنوعی را با افزایش خطر ابتلا به مشکلات و اختلالات سلامت روان و همچنین بروز علائم بیشتر مرتبط دانسته‌اند. محققان در توضیح این موضوع بیان می‌کنند: «یکی از این مکانیسم‌ها، التهاب است. مصرف مزمن رژیم غذایی سرشار از شکر ممکن است فعالیت التهابی عصبی را در نواحی مغزی که در واکنش به اضطراب درگیر هستند، افزایش دهد؛ از جمله افزایش نشانگرهای التهابی مانند IL-۶ و TNF-α. نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر ممکن است در نوسانات قند خون و مقاومت به انسولین نیز نقش داشته باشند؛ عواملی که می‌توانند بر “فاکتور نوروتروفیک مشتق‌شده از مغز” (BDNF) و انعطاف‌پذیری عصبی (نوروپلاستیسیته) تأثیر بگذارند.»
فاکتور نوروتروفیک مشتق‌شده از مغز (BDNF) پروتئینی حیاتی است که به رشد و حفظ نورون‌ها کمک می‌کند و سطوح پایین آن با افزایش خطر ابتلا به افسردگی مرتبط است. مکانیسم دیگری که شکر ممکن است بر سطح اضطراب تأثیر بگذارد، هورمون کورتیزول است. به گفته محققان: «رژیم‌های غذایی با قند بالا ممکن است ریتم طبیعی کورتیزول را مختل کرده و بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-فوق‌کلیه (HPA) که مسئول تنظیم واکنش بدن به استرس است، تأثیر بگذارند. استرس اکسیداتیو نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشد.»
از سوی دیگر، رژیم‌های غذایی پرشکر و جذب ضعیف فروکتوز نیز می‌توانند سطح سروتونین بدن را کاهش دهند؛ امری که می‌تواند تأثیر منفی بر تنظیم خلق‌وخو داشته باشد. اما قهوه ممکن است به کاهش خطر افسردگی کمک کند. پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که نوشیدن قهوه می‌تواند اثر محافظتی بر سلامت روان داشته باشد. یک مطالعه خاص نشان داد که نوشیدن روزانه ۴ فنجان قهوه می‌تواند خطر افسردگی در زنان را تا ۲۰ درصد کاهش دهد. اما قهوه چگونه چنین اثر محافظتی‌ای ایجاد می‌کند؟ یکی از راه‌هایی که محققان بر این باورند قهوه این اثر را دارد، از طریق کافئین و تأثیر آن بر انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز است. کافئین، آدنوزین، یک انتقال‌دهنده عصبی که در احساس خواب‌آلودگی و کندی مغز نقش دارد را مسدود می‌کند، که به طور طبیعی باعث افزایش سطح دوپامین و سروتونین می‌شود- دو انتقال‌دهنده عصبی ضروری برای انگیزه، لذت و شادی.
یکی دیگر از مکانیسم‌های احتمالی، محتوای بالای آنتی‌اکسیدان در قهوه است. آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند اسید کلروژنیک می‌توانند به آرام کردن التهاب در مغز کمک کنند، که عامل اصلی افسردگی است.
