
جامعه شناسی ادبیات در خانوادۀ بزرگ علوم اجتماعی، از جوان ترین آن ها است. این شاخۀ علمی نوپا که نطفۀ آن در تاریخ فرهنگ ها بسته بود و قرن ها در شکم جوامع به صورت جنین زندگی می کرد، بالاخره زاییده شد و با همان کندی ای که دوران جنینی خود را پشت سرگذاشت، بعد از تولد به تندی رشد کرد و به جامعه شناسی به طور اعم و جامعه شناسی هنر به معنای اخص، جان تازهای بخشید.
به گزارش دیدگاه برتر مدیریت : امروزه جامعه شناسی ادبیات مانند هر رشتۀ علمی دیگر، ریشه دوانده، ،هویت پیدا کرده و با نام بزرگانی چون «گئورک لوکاچ»، «والتر بنیامین» و«تئودور آدرنو»، گره خورده و پیوندهای خود را با فلسفه، فرهنگ، هنر و اقتصاد تحکیم بخشیده است.
لیلا شعبانی محقق ومدرس دانشگاه درباره تاثیرجامعه شناسی برادبیات عامه گفت : جامع شناسی ادبیات ، مطالعه تولید، توزیع و مصرف ادبیات در مقیاس جامعه است. این امر باعث می گردد تولید ادبی به نویسنده باز گردد و به پایگاه اجتماعیاش، به تصویر او در ذهن طبقات اجتماعی، به اقوامی که آثار او را میخوانند، به تأثیری که این اقوام از آن میپذیرند، به رابطهای که میان گروه های مختلف خوانندگان با جنبه های مختلف فکری، فلسفی، روانی وعاطفی او بستگی دارد .
این جامعه شناس معتقد است : ادبیات عامه تا حدود یك قرن پیش به صورت مكتوب در نیامده بود. نخستین كسانی كه در اروپا به ضبط فرهنگ عامه پرداختند، برادران گریم زبان شناسان معروف آلمانی بودند كه مجموعه افسانه های پریان آلمان را گردآوری و منتشركردند.
وی افزود: کشور ایران از این لحاظ پشتوانه ای بسیار غنی دارد؛ زیرا، محل گذر اقوام خودی و غریبه و قبایل مختلف آشوری، كلدانی، بابلی، ایلامی و سایر اقوامی كه در مجاورت آن زندگی میكردهاند، بوده است. هر یك از این اقوام با اعتقادات مخصوص خود در فرهنگ ایران تأثیرگذاشته که هنوز هم بقایای آن باقی است. علاوه بر آن، وجود ادیان مختلف مثل بودایی، مهرپرستی، مزدكی، مانوی، زرتشتی و… بر غنای فولكلور ایران افزوده است. فولكلورها در فرهنگ هر كشوری در حكم زندگینامه و شرح احوال آن ملت است، مطالعه فولكلور یك ملت، تحول فكری و اجتماعی آن ملت را روشن میكند. علاوه بر آن فولكلورها دارای ارزش جهانی هستند زیرا دانش عوام هر ملتی معمولاً با ملل دیگر رابط تاریخی فلسفی و مذهبی دارد. شواهد بسیاری وجود دارد كه وجود این ارتباط فرهنگی را اثبات میكند. تركیب اولیه ترانه ها و قصه ها و اعتقادات بشر به زمانی میرسد كه خانواده های گوناگون این ملل با هم می زیسته اند و هنوز از یكدیگر جدا نشده بودند .
در این راستا شعبانی پژوهشی در خصوص بررسی تاثیرجامعه شناسی برادبیات عامه پرداخت که این پزوهش به روش گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و ابزار مورد استفاده فیش برداری از منابع معتبر فراهم آورد.
در اینباره لیلا شعبانی مدرس و جامعه شناس سیاسی معتقد است: « براساس نتایج این پژوهش سعی می شود جنبه های مختلف جامعه شناسی ادبیات عامه با دید دقیق تر و ریزبینانه تری پرداخته شود.»
به گفته این محقق، «ادبیات عامه بخشی از فرهنگ عامه و گونهای از ادبیات است که مخاطبانش تودۀ مردم هستند و بر پایۀ ذوق و سلیقه و علاقۀ آنان پدید میآید. این ذوق و علاقه از طرف نویسندگان و شاعران خوش ذوق به مردم تزریق می شود و همین ادبیات عامه پسند و به اصطلاح کوچه بازاری باعث صمیمت، و رابطه بهتر و منطقی تر می شود».
یافته های پژوهش نشان می دهد، ادبیات عامه،که همان ادبیات عمومی بین افراد می باشد و در شهرهای مختلف هرگروهی یک گویش و زبان و ادبیات دارند. این ادبیات و کلمات شیرین و خوش بیان صمیمت بین افراد را بیشتر می کند و همچنین راحت تر می شود رابطه برقرار کرد. جامعه شناسی ادبیات عامه نیز توسط افرادی که صاحب نظر و شاعر و نویسنده می باشند می تواند بر جلوگیری از آسیب های اجتماعی موثر باشد چون این ادبیات به دلیل این که عامه پسند و به قلمی گویا و رسا گفته می شود تاثیر بیشتری بر جامعه دارد. ثابت شده است که خیلی از مشکلات به زبان ساده و مادری با صمیمت خاصی که بین افراد می آورد، قابل حل و فصل می باشد. شاعران و نویسندگان خوش قلم وخوش ذوق ما نیز این توانایی را دارند که با کلمات عامیانه و ساده بر جامعه شناسی و آسیب های آن و هم چنین جلوگیری از این آسیب ها موثر باشند.















