سالار قاسمی، رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، بر لزوم مناسب‌سازی فضاهای آموزشی، محتوای درسی و منابع انسانی برای دانش‌آموزان دارای معلولیت تأکید کرد و گفت: طبق مصوبه شورای سازمان، تمامی مدارس جدید کشور باید الزامات مناسب‌سازی را رعایت کنند و مدارسی که این شرایط را نداشته باشند، افتتاح نخواهند شد.
وی با اشاره به اینکه آموزش فراگیر، رویکرد اصلی آموزش و پرورش استثنایی در ایران و جهان محسوب می‌شود، اظهار داشت: تحقق این رویکرد نیازمند مناسب‌سازی در ابعاد مختلف، از جمله فضای فیزیکی مدارس، محتوای آموزشی و نیروی انسانی است. اگر به سمت آموزش فراگیر حرکت نکنیم، به نقطه مطلوب در آموزش و پرورش استثنایی نخواهیم رسید.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور افزود: در زمینه محتوای آموزشی، اقدامات مناسب‌سازی آغاز شده و در خصوص تأمین نیروی انسانی متخصص نیز رایزنی‌هایی با مرکز منابع انسانی و سازمان اداری و استخدامی در حال انجام است. همچنین در حوزه فضاهای آموزشی، هماهنگی‌هایی با سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور صورت گرفته است.
وی با بیان اینکه مناسب‌سازی مدارس تنها به ساختمان‌های جدید محدود نمی‌شود، گفت: مدارس قدیمی نیز باید به‌تدریج و بر اساس برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی مناسب‌سازی شوند. ایجاد رمپ، نصب آسانسور در صورت نیاز، اصلاح ورودی‌ها و مناسب‌سازی سرویس‌های بهداشتی برای دانش‌آموزان دارای معلولیت از جمله اقداماتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور همچنین از برگزاری جلسه ستاد مناسب‌سازی در وزارت آموزش و پرورش خبر داد و اظهار کرد: در این جلسه، دستگاه‌های مرتبط از جمله وزارت کشور، سازمان بهزیستی، سازمان نوسازی مدارس و سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی باید گزارش اقدامات خود را در زمینه مناسب‌سازی فضاهای آموزشی و محتوای درسی ارائه کنند. مصوبات این جلسه می‌تواند زمینه هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌ها و شهرداری‌ها را برای پیشبرد برنامه‌های مناسب‌سازی فراهم کند.
وی در خصوص وضعیت معیشتی معلمان مدارس استثنایی نیز گفت: از گذشته امتیازاتی برای این معلمان در نظر گرفته شده است؛ از جمله اینکه هر پنج سال سابقه فعالیت آنان، شش سال محاسبه می‌شود. با این حال، با توجه به شرایط خاص کاری این گروه از معلمان، معتقدیم باید سختی کار ویژه‌ای برای آنان در نظر گرفته شود.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور ادامه داد: این موضوع به‌عنوان یکی از مسائل جدی در دستور کار قرار دارد و برای پیگیری آن، هماهنگی‌هایی با معاونت پشتیبانی، نمایندگان مجلس و سازمان اداری و استخدامی انجام شده است. تحقق این موضوع نیازمند طی مراحل قانونی و پیش‌بینی اعتبارات لازم در فرایند بودجه‌ریزی است.
وی در ادامه با اشاره به چشم‌انداز آموزش فراگیر گفت: هدف بلندمدت ما این است که دانش‌آموزان دارای معلولیت بتوانند در مدارس عادی و در کنار سایر دانش‌آموزان تحصیل کنند. برای رسیدن به این هدف، باید زیرساخت‌های فیزیکی، محتوای آموزشی و نیروی انسانی به‌تدریج آماده شوند.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور افزود: در همین راستا، از ابتدای مهرماه، اجرای آزمایشی طرح آموزش فراگیر در سه استان آغاز شده است. در این طرح، برخی از دانش‌آموزان دارای معلولیت که امکان حضور در مدارس عادی را دارند، در محیط این مدارس و در کنار دانش‌آموزان دیگر قرار می‌گیرند و در صورت نیاز از حمایت معلمان متخصص آموزش و پرورش استثنایی بهره‌مند می‌شوند.
وی تأکید کرد: حضور دانش‌آموزان دارای معلولیت در مدارس عادی، علاوه بر فراهم کردن فرصت تعامل اجتماعی برای آنان، به آشنایی سایر دانش‌آموزان با حقوق افراد دارای معلولیت و تقویت پذیرش اجتماعی کمک می‌کند. البته اجرای این طرح باید متناسب با شرایط دانش‌آموزان و با فراهم کردن امکانات و حمایت‌های مورد نیاز انجام شود.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور درباره آموزش معلمان نیز گفت: جهت‌گیری ما حرکت به سمت تخصصی‌تر شدن آموزش معلمان است. در کنار جذب نیرو از مسیرهای موجود، از جمله دانشگاه فرهنگیان و ماده ۲۸، تلاش می‌کنیم دوره‌های تخصصی برای معلمان برگزار شود تا با شیوه‌های صحیح آموزش و نحوه تعامل با دانش‌آموزان دارای اوتیسم، اختلالات بینایی، شنوایی و معلولیت‌های جسمی‌حرکتی آشنا شوند.
وی با اشاره به وضعیت تحصیل دانش‌آموزان استثنایی اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۸۳ تا ۸۴ هزار دانش‌آموز در آموزش و پرورش استثنایی تحصیل می‌کنند. معمولاً در فرایند سنجش بدو ورود، دانش‌آموزان شناسایی و برای ثبت‌نام هدایت می‌شوند، اما در ادامه مسیر تحصیل ممکن است برخی از آنان به دلایل خانوادگی و مشکلات دیگر با ریزش یا ترک تحصیل مواجه شوند.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور افزود: با وجود این مسائل، میزان بازماندگی از تحصیل در میان دانش‌آموزان تحت پوشش این سازمان را نسبتاً محدود می‌دانیم و تلاش می‌کنیم موارد موجود نیز به حداقل برسد. خانواده‌های دارای فرزند با نیازهای ویژه، مدرسه را یکی از مهم‌ترین مراکز حمایت و آموزش فرزندان خود می‌دانند و از این رو، باید برای تداوم تحصیل آنان برنامه‌ریزی جدی صورت گیرد.
وی در پایان از رایگان بودن سرویس رفت‌وآمد دانش‌آموزان مدارس استثنایی خبر داد و گفت: امسال اعتبار پیش‌بینی‌شده برای سرویس ایاب‌وذهاب این دانش‌آموزان از ۶۰۰ میلیارد تومان به یک‌هزار میلیارد تومان افزایش یافته است تا امکان استفاده رایگان دانش‌آموزان استثنایی از سرویس رفت‌وآمد فراهم شود.
