به گزارش پایگاه خبری فرهنگ آفرینان به نقل از مهر، سیاوش چراغی‌پور در کارگاه تخصصی سی و هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان که شامگاه یکشنبه در خانه جشنواره برگزار شد، به بیان تجربیات نزدیک به چهار دهه فعالیت خود در عرصه تئاتر، سینما، تلویزیون و فیلم کوتاه پرداخت. وی بازیگری را فرآیندی مبتنی بر خلق شخصیت در موقعیت‌های مختلف توصیف کرد و گفت: تفاوت اصلی میان مدیوم‌های مختلف بازیگری، در شیوه تعامل بازیگر با مخاطب و الزامات تکنیکی هر مدیوم شکل می‌گیرد.
چراغی‌پور با اشاره به ارتباط مستقیم و همزمان بازیگر با مخاطب در تئاتر، افزود: در تئاتر، تماشاگر می‌تواند به طور همزمان به بازیگر، دکور، لباس و سایر عناصر صحنه توجه کند، در حالی که در سینما این کارگردان و سپس تدوینگر هستند که تعیین می‌کنند مخاطب در هر لحظه چه تصویری را ببیند و به کدام عنصر توجه کند.
وی ادامه داد: بازیگری در سینما به دلیل ماهیت غیرخطی تولید، نیازمند آمادگی متفاوتی است؛ ممکن است نخستین روز حضور بازیگر مقابل دوربین، مربوط به آخرین سکانس فیلم باشد و بازیگر ناچار شود بدون طی کردن مسیر زمانی شخصیت، وضعیت روحی و رفتاری او را در نقطه‌ای از داستان بازسازی کند.
این بازیگر سینما، تسلط کامل بر فیلمنامه را یکی از وظایف اساسی بازیگر دانست و تصریح کرد: بازیگر نباید تنها بخش مربوط به نقش خود را بخواند، بلکه باید فیلمنامه را چندین بار مطالعه کند و شخصیت را از دل کلیت داستان بشناسد.
وی توضیح داد: من هنگام دریافت یک فیلمنامه، ابتدا کل داستان را می‌خوانم و در مطالعه بعدی، شخصیت را از دل قصه استخراج می‌کنم؛ ویژگی‌های او، اتفاقاتی که در هر سکانس برایش رخ می‌دهد، میزان تأثیرگذاری حضورش و نقشی که در پیشبرد داستان دارد را یادداشت می‌کنم تا اگر کارگردان سکانس‌ها را خارج از ترتیب داستان فیلمبرداری کرد، بتوانم پیوستگی ذهنی و رفتاری شخصیت را حفظ کنم.
چراغی‌پور بر اهمیت مطالعه فیلمنامه برای بازیگران نسل جدید تأکید کرد و گفت: گاهی بازیگر تنها بخش‌هایی از فیلمنامه را می‌خواند که خودش در آن حضور دارد، در حالی که ممکن است در سکانسی قرار بگیرد که درباره اتفاقی در بخش دیگری از داستان صحبت کند و اگر از کلیت ماجرا اطلاع نداشته باشد، رفتار درستی از شخصیت ارائه نخواهد کرد.
وی این ضرورت را درباره تئاتر نیز صادق دانست و افزود: حتی پیش از اجرای نهایی، بازیگر باید یک بار دیگر کل نمایشنامه را بخواند تا ریتم، ضرب‌آهنگ، روابط شخصیت‌ها و مسیر تحول آنها دوباره برایش روشن شود.
این بازیگر با اشاره به ظرفیت آموزشی فیلم کوتاه برای بازیگران جوان اظهار کرد: فیلم کوتاه موقعیت‌هایی را در اختیار بازیگر قرار می‌دهد که ممکن است در فیلم بلند یا آثار تلویزیونی کمتر ایجاد شود؛ به همین دلیل بازیگر باید از فرصت حضور در فیلم کوتاه استقبال کند.
چراغی‌پور فیلم کوتاه را یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تجربه‌اندوزی خود عنوان کرد و گفت: بسیاری از نقش‌های مهم زندگی حرفه‌ای من حاصل پیشنهادهایی بوده که کارگردانان پس از دیدن بازی من در فیلم‌های کوتاه مطرح کرده‌اند، نه صرفاً به دلیل حضورم در آثار بلند، سریال‌ها یا تئاترها.
وی افزود: فیلم کوتاه علاوه بر اینکه به فیلمسازان جوان کمک می‌کند، برای بازیگر نیز یک فرصت جدی برای تجربه نقش‌ها و موقعیت‌هایی است که شاید یک پروژه بلند حاضر نباشد ریسک تجربه آنها را بپذیرد.
چراغی‌پور در ادامه، کشف ویژگی‌های فردی و امضای شخصی را از عناصر مهم شکل‌گیری هویت بازیگر دانست و گفت: هر بازیگر باید ابتدا خودش را کشف کند؛ چراکه لحن، رنگ، رفتار، ایست، بیان و ویژگی‌های شخصی هر بازیگر بخشی از امضای اوست و این امضا می‌تواند در نقش‌های کاملاً متفاوت نیز قابل تشخیص باشد.
وی با بیان اینکه بخشی از توانایی بازیگری از تجربه، مطالعه و مشاهده زندگی به دست می‌آید، ادامه داد: بسیاری از ویژگی‌های لازم برای بازیگری را نمی‌توان صرفاً در کلاس آموخت؛ تماشای فیلم، مطالعه، گفت‌وگو با مردم، مشاهده رفتار انسان‌ها و توجه به تفاوت‌های آنها به بازیگر تجربه می‌دهد و به تدریج امکان خلق شخصیت‌های متفاوت را برای او فراهم می‌کند.
این بازیگر با تأکید بر ضرورت استمرار و تمرین برای ماندگاری در حرفه بازیگری اظهار کرد: ورود به سینما شاید ساده به نظر برسد، اما ماندن و پربار کردن این مسیر بسیار دشوار است و آنچه ماندگاری ایجاد می‌کند، تلاش، تمرین و پیگیری مستمر است.
چراغی‌پور بخشی از تجربه شخصی خود را در مسیر ورود به بازیگری تشریح کرد و گفت: بدون پشتوانه خانوادگی یا ارتباطات خاص وارد این حرفه شدم و از شهرستان به تهران آمدم؛ در شرایطی که شناخت چندانی از فضای شهری نداشتم، کار کردم، آموزش دیدم، تئاتر و سینما دیدم، کتاب و مجله خواندم و تلاش کردم خودم را در این حرفه پیدا کنم.
وی با اشاره به تلاش‌های خود برای تقویت بیان و صداسازی افزود: زمانی از صدای خودم راضی نبودم و آن را یکی از نقاط ضعفم می‌دانستم، اما با تمرین روی حجم صدا، تنفس و بیان، همان ویژگی به یکی از نقاط قوت و عناصر متمایزکننده من تبدیل شد.
چراغی‌پور با تأکید بر اینکه بازیگر نباید مسیر حرفه‌ای خود را با موفقیت دیگران مقایسه کند، گفت: هیچ بازیگری جای بازیگر دیگری را نمی‌گیرد؛ هر بازیگر رنگ، لحن، بو و عطر خودش را دارد و نباید موفقیت دیگران را دلیلی برای حسادت یا ناامیدی بداند.
وی همچنین انتخاب نقش را یکی از تصمیم‌های تعیین‌کننده در مسیر حرفه‌ای بازیگر دانست و تصریح کرد: هنگام انتخاب نقش نباید صرفاً به بزرگ یا کوچک بودن آن توجه کرد، بلکه مهم این است که نقش تا چه اندازه در ساختار فیلم مؤثر است.
این بازیگر با اشاره به تأثیر فرآیند تدوین بر سرنوشت نقش‌ها در فیلم گفت: ممکن است بازیگر در فیلمنامه چندین سکانس داشته باشد، اما بخشی از آنها در تدوین حذف شود؛ بنابراین انتخاب نقشی که حضور آن در پیشبرد قصه مؤثر است، اهمیت بیشتری از تعداد سکانس‌ها یا حجم دیالوگ‌ها دارد.
چراغی‌پور با اشاره به تجربه خود در فیلم من ترانه ۱۵ سال دارم اظهار کرد: در این فیلم چند سکانس داشتم که در فیلمنامه حضور مؤثری داشت، اما در تدوین نهایی حذف شد و تنها بخش کوتاهی از حضور من باقی ماند؛ این اتفاق نشان می‌دهد که حذف یک سکانس لزوماً به معنای ضعف بازیگر یا کیفیت پایین آن سکانس نیست، بلکه گاهی ضرورت‌های ریتم و ساختار نهایی فیلم چنین تصمیمی را ایجاب می‌کند.
وی خاطرنشان کرد: بازیگر باید در انتخاب نقش به میزان تأثیرگذاری آن در ساختار کلی اثر توجه کند؛ نقشی که حضورش برای پیشبرد داستان ضروری است، حتی اگر کوتاه باشد، می‌تواند اهمیت بیشتری از نقشی داشته باشد که سکانس‌های طولانی اما غیرتعیین‌کننده دارد.
این کارگاه تخصصی با محوریت تجربه‌های حرفه‌ای سیاوش چراغی‌پور در بازیگری و با مشارکت هنرجویان و علاقه‌مندان حوزه سینما در جریان سی و هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان برگزار شد.
