احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفت‌وگو با پایگاه خبری فرهنگ آفرینان به نقل از مهر درباره آخرین وضعیت پیش‌بینی سامانه‌های بارشی پاییز اظهار داشت: بارش‌های پاییزی در برخی استان‌ها آغاز شده و در روزهای آینده نیز بارندگی‌ها در شمال کشور شروع و ادامه خواهد داشت.
وی افزود: امروز (چهارشنبه، ۸ مهر) به‌ویژه در مناطق شمالی حوزه رودخانه ارس، شمال آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل و سپس سواحل گیلان و مازندران شاهد بارش خواهیم بود؛ همچنین روزهای شنبه (۱۱ مهر) و یکشنبه (۱۲ مهر) بارش‌ها در سواحل شمالی کشور و مناطق غربی ادامه خواهد داشت. در طول یک هفته آینده، به‌ویژه در پهنه غربی کشور، شمال غرب و سواحل شمالی بارندگی‌ها ادامه خواهد داشت.
وظیفه درباره وضعیت بارش‌ها در سال آبی گذشته گفت: سال آبی که به پایان رسید، وضعیت بارش‌ها در میانگین کشوری مناسب و تقریباً نرمال بود. منظور از مناسب بودن این است که میزان بارش دریافتی در میانگین کشور، تقریباً به اندازه میانگین بلندمدت ۳۰ ساله، یعنی نرمال بارندگی، بوده است.
وی یادآور شد: البته این میانگین به گونه‌ای بود که در برخی استان‌ها بارندگی‌ها بیش از نرمال ثبت شد. از جمله این استان‌ها می‌توان به کرمان، بوشهر، هرمزگان، استان‌های غربی مانند کردستان و همچنین آذربایجان غربی اشاره کرد که بارندگی بیش از نرمال داشتند.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: در مقابل، استان‌های فلات مرکزی شامل یزد، اصفهان، مرکزی، قم، تهران، خراسان رضوی، سمنان و قزوین زیر حد نرمال بارندگی قرار داشتند. به‌خصوص تهران از نظر درصد کم‌بارشی، کم‌بارش‌ترین استان بود و حدود ۴۰ درصد زیر نرمال بارندگی دریافت کرد.
وی تصریح کرد: سواحل شمالی کشور نیز تا حدودی زیر حد نرمال قرار داشتند؛ به‌عنوان مثال گیلان و مازندران حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کمتر از نرمال بارندگی دریافت کردند.
وظیفه درباره احتمال جبران کم‌بارشی تهران در پاییز امسال با توجه به پیش‌بینی بارندگی‌های فراتر از نرمال گفت: اگر منظور از جبران این است که منابع آبی زیرزمینی جبران شوند، به هیچ وجه چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. کم‌بارشی ما طی چند سال و حتی چند دهه گذشته، به یک کمبود مزمن تبدیل شده است؛ چراکه بیشتر از آنچه دریافت می‌کنیم، مصرف می‌کنیم و در نتیجه هر سال با منابع محدودتری مواجه می‌شویم، به‌خصوص در منابع آب زیرزمینی.
وی عنوان کرد: آب‌های سطحی را مصرف می‌کنیم، اما آن بخشی از منابع آب زیرزمینی را نیز که برداشت می‌کنیم، اجازه نمی‌دهیم بارش باران و منابع طبیعی آن را تجدید کنند. به‌طور معمول، تنها می‌توانیم بخشی از آب‌های تجدیدپذیر را مصرف کنیم و بخش عمده آن باید به سفره‌های زیرزمینی برود و آنها را تغذیه کند تا بعدها در سال‌های کم‌بارش بتوانیم از این منابع آب برداشت کنیم.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور یادآور شد: اکنون تعداد زیادی چاه در استان تهران حفر شده و کمبود آب زیادی وجود دارد. هر سال نیز سطح آب‌های زیرزمینی افت بیشتری می‌کند و این مسئله موجب افت سطح خاک و در نهایت سبب فرونشست زمین شده است.
وی تاکید کرد: حتی اگر امسال بارندگی خوبی داشته باشیم، باز هم فکر نمی‌کنم این بارندگی بتواند روند افت منابع آب زیرزمینی و پیامدهای آن را متوقف کند؛ زیرا میزان مصرف ما بیشتر از آن چیزی است که طبیعت می‌تواند فراهم کند.
وظیفه ادامه داد: دلیل این مسئله، بارگذاری جمعیتی در تهران بیش از توان اکولوژیک آن است. جمعیت تهران چندین برابر شرایط نرمال شده است. به‌عنوان مثال، شاید حداکثر چهار تا پنج میلیون نفر باید در این منطقه ساکن می‌شدند، اما اکنون ۱۰ تا ۱۵ میلیون انسان در تهران زندگی می‌کنند و نیاز آبی آنها بسیار فراتر از چیزی است که طبیعت می‌تواند تأمین کند.
وی تصریح کرد: حتی با وجود انتقال آب از سایر حوزه‌ها، مانند سد لار و طالقان، همچنان کمبودهای جدی وجود دارد. بنابراین، یک سال بارندگی خوب نیز به‌طور قطع نمی‌تواند تأثیر زیادی بر جبران این کمبودها داشته باشد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی با اشاره به چشم‌انداز بارش‌های پیش‌رو در تهران یادآور شد: امسال فکر می‌کنیم پاییز خوبی داشته باشیم، اما درباره زمستان و بهار نمی‌توانیم با اطمینان صحبت کنیم. این در حالی است که برای تهران، بارش‌های زمستانی بسیار مهم هستند و علاوه بر بارش‌های پاییز، بارش‌های بهاره نیز اهمیت زیادی دارند.
وی افزود: نمی‌توان با اطمینان گفت که حتماً سال پربارشی برای تهران خواهیم داشت، اما در پاییز به احتمال قوی شرایط برای بارش‌ها مناسب خواهد بود؛ برخلاف پاییز سال گذشته که تقریباً بدون بارندگی بود.
وظیفه با اشاره به تأثیر تغییر اقلیم بر منابع آب کشور گفت: تغییر اقلیم روزبه‌روز فشار بیشتری بر منابع آب وارد می‌کند. به عبارتی، از یک طرف روند بارش‌ها کاهشی شده و از طرف دیگر روند دما افزایشی است. افزایش دما نیز تبخیر را تشدید می‌کند و در نتیجه همواره با منابع محدودتری مواجه می‌شویم.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در پایان خاطرنشان کرد: از طرف دیگر، مدیریت در سطح کلان نیز مطرح است و به هر حال جمعیت بیشتری در مناطق مختلف، به‌ویژه تهران، ساکن می‌شوند. در نتیجه، منابع محدود باید میان جمعیت بزرگ‌تری تقسیم شود و طبیعتاً وقتی سهم هر فرد کاهش پیدا می‌کند، برداشت بیشتری از منابع زیرزمینی انجام می‌شود و این چرخه باطل همچنان ادامه پیدا می‌کند.
