به گزارش پایگاه خبری فرهنگ آفرینان به نقل از خبرگزاری مهر، مراسم بزرگداشت اسحاق خانزادی، محمد شهامت و حسن زاهدی، سه پیشکسوت عرصه صدابرداری و صداگذاری با عنوان «شب صدای سینمای ایران» روز دوشنبه ۳۰ شهریور در خانه سینما برگزار شد.
در این برنامه چهره‌هایی همچون اصغر فرهادی، همایون اسعدیان، محمدمهدی عسگرپور، منوچهر شاهسواری، محمد آلادپوش، عادل تبریزی، کامران سحرخیز، بهمن اردلان، جهانگیر میرشکاری، علی قوی تن، آرش قاسمی، علی اکبر ثقفی، عرفان یزدی، نادر فوقانی، امیر عابدی، بهرام بدخشانی، محمدعلی حسین‌نژاد، بهنود بخت‌طالع، حسن آقاکریمی، جواد طوسی، هوشنگ گلمکانی، بهرام عظیمی و… حضور داشتند. هادی معنوی‌پور نیز اجرای برنامه را برعهده داشت.
در ادامه، همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما با اشاره به حضور اصغر فرهادی گفت: برایم جالب است این مراسم با رونمایی از اصغر فرهادی همراه شده و فکر می‌کنم حضور اصغر عزیز در چنین برنامه‌ای نشان از احترام او به عنصر صدا در سینما دارد. خوشحالم که اصغر شاهوردی و همسر ایشان نیز در این مراسم حضور دارند.
بهمن اردلان رئیس صنف صدابرداران و صداگذاران سینما نیز تصریح کرد: یکی از اهداف انجمن برگزاری مراسم سالانه برای صدای فیلم‌هاست و امیدوارم با همکاری نهادهای مرتبط، بتوانیم هر سال این برنامه را برگزار کنیم و از صداپردازان و صداگذاران فیلم‌ها تقدیر به عمل آوریم. وی افزود: در این دوره تلاش کردیم آیین‌نامه اجرایی تدوین شود، اما همواره برخی بهانه‌ها پیش آمد که مانع آغاز برنامه سالانه شد.
اردلان با تاکید بر اهمیت صدا در سینما اظهار کرد: سینما بدون صدا قابل تصور نیست و از همان ابتدا، صدا جز جدایی‌ناپذیر فیلم بوده است. باور داریم نمی‌شود بهترین فیلم‌های تاریخ سینما را بدون توجه به بخش صوتی دید و از آن لذت برد. باید اهمیت صدا را فریاد زد تا جایگاه آن بیشتر شناخته شود.
سپس ویدیویی از حسن زاهدی پخش شد. در ادامه، منوچهر شاهسواری تهیه‌کننده سینما درباره ویژگی‌های اخلاقی زاهدی گفت: در ذات انسان دو گوهر وجود دارد؛ یکی گوهر جان و دیگری گوهر روان. در گوهر روان، نیک‌خواهی، نیک‌جویی، محبت و آدمیت دیده می‌شود. او یادآور شد از زمانی که شاگرد حسن زاهدی بود و بعد از آن در رفاقت و همکاری با او قرار گرفت، همچنان همان ویژگی‌ها را در شخصیت زاهدی مشاهده کرده است.
شاهسواری ادامه داد: همه ما باید به این حال غبطه بخوریم. وی با اشاره به وضعیت سینما و چالش‌های فعالان این عرصه گفت: همه درباره شرایط معیشتی همکاران و دشواری‌های کار در این حوزه آگاهی داریم و گاهی تلاش‌ها پاسخ می‌دهد. تهیه‌کننده برنامه در ادامه تاکید کرد: حسن جان، تو بچه‌محل سینما هستی و همواره با روی باز با آدم‌ها برخورد کرده‌ای. حسن جان، تو اهل سینما هستی و هرجا که اهل آنجا حضور داشته باشند، اصالت حضور دیده می‌شود.
در ادامه اصغر فرهادی کارگردان سینما گفت: بارها تکرار شده که صدا بسیار مهم است، اما ما هنوز معنای آن را به درستی درک نمی‌کنیم. فرهادی افزود: فیلم آخر من موضوعش صداست و در واقع نوعی ادای احترام به این بخش است. او توضیح داد: وقتی اخیراً صحنه‌ای را می‌نویسم، مدام این سوال را از خودم می‌پرسم که صدا چگونه باید شنیده شود. این کارگردان گفت برای فیلمی که ایده‌اش در ذهنش بود، سراغ یک صدابردار رفت و بیان کرد که تصویر آخر فیلم چگونه باید باشد تا صدای آن ساخته شود.
فرهادی در ادامه بیان کرد: صدا باعث می‌شود ما در فیلم‌ها تخیل کنیم. او با اشاره به توجه جدی برخی فیلمسازان به صوت گفت: یکی از فیلمسازانی که به صدا اهمیت زیادی می‌داد، استاد مهرجویی بود. از نگاه فرهادی، شلختگی در فیلم‌های او ابتدا از صدا می‌آید و سپس به تصویر گره می‌خورد. این کارگردان تاکید کرد اگر فیلمسازان بتوانند به شکل درست از عنصر صدا بهره بگیرند، فیلم زنده‌تر خواهد شد.
کارگردان «درباره الی» همچنین اظهار کرد: نسل صدابردارانی که در این مراسم حاضر هستند، دو ویژگی مهم دارد؛ نخست اینکه صدا را وارد سینما کردند و دیگر اینکه از نخستین کسانی بودند که صدای سر صحنه را در سینما وارد ساختند. وی اضافه کرد: حضور صدابرداران در ایران صرفاً برای صدابرداری نیست و نوعی حس پدرانگی نیز در کار آن‌ها دیده می‌شود.
فرهادی ادامه داد: در فیلم «شهر زیبا» در جایی فیلمبرداری کردیم که شرایط بسیار سخت بود؛ حسن به خانه یکی از اهالی آن لوکیشن رفت و اجازه گرفت تا بتوانیم کارمان را پیش ببریم. او در پایان گفت: از نظر تکنیکال و آرتیستیک، صدای ایران در شمار بهترین‌های جهان است و هر زمان فیلم را به خارج از کشور می‌بریم، معمولاً هیچ ایرادی از صدای فیلم نمی‌گیرند و می‌پرسند شما چگونه این کار را انجام دادید.
پس از آن جهانگیر میرشکاری صدابردار پیشکسوت در سخنانی کوتاه مطرح کرد: صدای سینمای ایران امروز به جایگاهی رسیده که در همه نقاط دنیا دلپذیر است. او ابراز امیدواری کرد در سینمای امروز، به موضوع دستمزد صدابرداران هم توجه بیشتری شود.
در ادامه حسن زاهدی گفت: اگر در زمینه صدابرداری سر صحنه به موفقیتی رسیده‌ام، حاصل لطف و حمایت اصغر شاهوردی بوده است؛ چون او به من آموخت چگونه سر صحنه کار کنم. زاهدی همچنین عنوان کرد: اسحاق خانزادی و بهروز شهامت نیز در این جمع حضور دارند و من همواره از آن‌ها یاد می‌گیرم.
در ادامه ویدیویی از اسحاق خانزادی پخش شد. جواد طوسی منتقد نیز با اشاره به اسحاق خانزادی و کارنامه پربار او بیان کرد: پس از زنده‌یاد روبیک منصوری، خانزادی در قله‌های صدابرداری ایران قرار می‌گیرد. وی ادامه داد: زمانی که من کودک و نوجوان بودم، روبیک منصوری در میان فیلم‌های تجاری و گیشه‌پسند، با صدابرداری خود به فیلم‌ها اثرگذاری می‌داد و ما نمی‌توانیم با نگاهی کارشناسانه، همان فیلم‌های عامه‌پسند را هم نادیده بگیریم؛ چرا که حضور این چهره‌ها می‌تواند به چنین آثار ارزش و تشخص بدهد.
طوسی افزود: اسحاق خانزادی در کنار اینکه در مقطعی کارمند وزارت فرهنگ و هنر بود، روحیه کارمندی پیدا نکرد که فقط حقوق دریافت کند. او جلوتر رفت و تجربه‌های جدید کسب کرد. منتقد همچنین تاکید کرد: اصغر فرهادی فیلمساز اینجاست و باید در کنار مردم خودش، فیلم بسازد و در کانون تحولات فرهنگی حاضر باشد.
محمدمهدی عسگرپور رئیس هیئت رئیسه خانه سینما نیز گفت: از دهه شصت با استاد خانزادی آشنا شدم و در همان زمان مسئولیت سینمای تجربی را برعهده داشتم؛ مسئولیتی که در ساختمان ارشاد قرار داشت. او یادآور شد: نزدیک شدن به روزهای جشنواره فجر، نشان می‌داد هر روز در آنجا یک کلاس درس برگزار می‌شد و بسیاری از کارگردانان جوان آن زمان وقتی وارد مجموعه می‌شدند، با اطلاعات فراوان خارج می‌شدند.
عسگرپور تصریح کرد: هنگامی که برای تدریس به دانشگاه دعوت شدم، اصرار داشتم در چند جلسه توضیح بدهم روال فیلمسازی از منظر فنی چگونه است. وی ادامه داد: توضیح این موضوع برای نسل جوانی که با دنیای دیجیتال سروکار دارد، برای من مهم بود؛ زیرا باید بدانند با چند نسل قبل‌تر صحبت می‌کنند. این نسل باید بداند چیزی که امروز با آن مواجه است، نتیجه چه تلاش‌هایی است و این تلاش‌ها چه ثمراتی داشته‌اند. او تاکید کرد: بخش بزرگی از موفقیت سینمای ایران حاصل همین کوشش‌های دوستان بوده است.
در ادامه مراسم، محمدرضا دلپاک گفت: خوشبختی این را داشته‌ام که هشت سال دستیار استاد خانزادی بودم و از ایشان اخلاق و معرفت آموختم. دلپاک یادآور شد: خانزادی هرگز صدافروش یا هنربند نبود و به صدا به عنوان یک هنر نگاه می‌کرد و با صدا قصه می‌گفت.
وی سپس یک فایل صوتی از امیر نادری پخش کرد که درباره اسحاق خانزادی صحبت کرده بود. پس از آن اسحاق خانزادی به روی صحنه آمد و گفت: من همیشه از میکروفون می‌ترسیدم. او ادامه داد: تقریباً هزار و خرده‌ای فیلم ساختم و در همه آن‌ها، چه مستند و چه داستانی، کوچک‌ترین بی‌احترامی به میکروفون نکردم و با آن رفاقت داشتم. خانزادی افزود: هرکدام از فیلم‌ها برای من یک ارزش و یک زندگی است و نمی‌توانم آن‌ها را فراموش کنم.
اسحاق خانزادی در پایان گفت: امسال فیلم «عشق در انفرادی» مسعود کیمیایی را کار کردم و امیدوارم باز هم بتوانم در این عرصه حضور داشته باشم.
سپس علی قوی‌تن کارگردان سینما عنوان کرد: من و آقا بهروز پنج یا شش فیلم را با هم کار کرده‌ایم و او در کار خودش سبک شخصی دارد. او به جزئیات در فیلم توجه می‌کند و چیزهایی را وارد اثر می‌سازد که در تصویر وجود ندارد. قوی‌تن تاکید کرد: بهروز شهامت برای صدای یک صحنه، بسیار زحمت می‌کشد.
این کارگردان توضیح داد: جوانان نسل جدید در کار با دیجیتال سرعت عمل دارند و دقیقاً مطابق تصویر کار می‌کنند، اما استادان ما از دهه شصت به بعد بسیار متفاوت هستند و به جزئیات فراوان می‌پردازند.
در ادامه بهرام عظیمی کارگردان انیمیشن گفت: من به نمایندگی از بچه‌های انیمیشن اینجا حضور دارم. او اظهار کرد: کارگردانان بخش عمده‌ای از فیلم را مدیون صدا و تصویر هستند، اما انیمیشن‌سازها بیش از دیگران مدیون صدا و دوبله‌اند؛ چراکه انیمیشن هیچ صدایی ندارد و باید برای آن صدای خاص ساخته شود.
عظیمی افزود: آدم‌هایی که در حوزه صدا فعالیت می‌کنند، آدم‌های ساکتی هستند؛ چون عادت کرده‌اند بیشتر بشنوند. وی درباره بهروز شهامت هم گفت: ایشان بسیار اخلاق‌مدار هستند و حتی با کارگردانان جوان هم با حوصله برخورد می‌کنند و نگاه از بالا به پایین ندارند.
آرش قاسمی صدابردار سینما نیز در ادامه بیان کرد: لذت ۳۰ سال شاگردی استاد شهامت را دارم و از این بابت خوشحالم. سپس بهروز شهامت گفت: وقتی به سال‌های گذشته نگاه می‌کنم، می‌بینم بخش بزرگی از زندگی من با سینما و هنر صدا گره خورده است. برای من صدا همیشه یک شغل صرف نبوده، بلکه بخشی از زندگی بوده و راهی برای بیان احساس، شنیدن جزئیات و جهان‌بخشی به تصویر محسوب می‌شود.
او ادامه داد: در تمام این سال‌ها افتخار داشتم در کنار هنرمندان بزرگ کار کنم، از استادان بیاموزم و با همکاران تجربه کسب کنم و سهم کوچکی در ساختن و ماندگار شدن سینمای ایران داشته باشم. شهامت خاطرنشان کرد: امروز که به گذشته فکر می‌کنم، شاید مهم‌ترین چیزی که برای من باقی مانده، عنوان‌ها و نام‌ها نباشد؛ بلکه خاطرات انسان‌هایی است که در این مسیر همراه من بوده‌اند.
در پایان، بهروز شهامت تاکید کرد: من همواره باور داشته‌ام که تصویر دیده می‌شود، اما صدا در خاطره‌ها می‌ماند. او گفت امیدوار است آنچه از این سال‌ها برایش باقی می‌ماند، تنها نامی در تیتراژ فیلم‌ها نباشد؛ بلکه یاد و خاطره سال‌هایی باشد که با عشق و تعهد در کنار سینمای ایران زندگی و کار کرده است.
در ادامه، با حضور اصغر فرهادی، بهرام عظیمی، آرش قاسمی و علی قوی تن از بهروز شهامت تجلیل شد. همچنین در پایان مراسم، کیک تولد حسن زاهدی با حضور بهروز شهامت و اسحاق خانزادی روی صحنه آمد.
