کهن دیار ِآذربایجان شرقی با توجه به شرایط خاص جغرافیایی و فرهنگی، در طول تاریخ، همواره از اهمیت بسیاری برای ایران برخوردار بوده است. در صحت این ادعا همین بس که تبریز ۳ بار به‌عنوان پایتخت ایران پهناور انتخاب شده است.
دیدگاه برتر مدیریت – بی‌تردید اهمیت تاریخی تبریز و استان به‌عنوان گذرگاهی کلیدی در جاده ابریشم بر کسی پوشیده نیست. آذربایجان شرقی به مرکزیت تبریز به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی به‌عنوان کریدور ارتباط شرق و غرب جهان همواره رویدادها و تجربه های منحصر به فردی را شاهد بوده است. از همین رو آثار غنی فرهنگی و تاریخی فراوانی در گوشه گوشه این استان به چشم می‌خورد. این تنوع در کنار تنوع اقلیمی، شیوه های زندگی گوناگون و بسیاری دیگر، آذربایجان شرقی را به‌عنوان یکی از مناسب ترین بسترها در زمینه توسعه موزه و موزه‌داری، در جغرافیای ایران مطرح کرده است.
از این منظر که موزه بازتابی از تمامی فعالیت های انسان از محیط طبیعی، فرهنگی و اجتماعی است، می توان آذربایجان شرقی را مجموعه ای بی‌نظیر و بی‌بدیل از موزه‌ها تلقی نمود. در حال حاضر در این استان ۱۱ موزه تحت پوشش اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، ۴ موزه به صورت مشارکتی با سایر دستگاه ها، ۵ موزه خصوصی و ۱۷ موزه تحت مدیریت دیگر دستگاه ها مشغول فعالیت هستند.
در سال های اخیر تلاش های بسیاری در زمینه ارتقا جایگاه موزه ها در استان و تنوع بخشیدن به محتوای آن ها صورت گرفته است به طوری که امروز موزه هایی با محتوای باستان شناسی، سایت موزه، مردم شناسی، دوره های تاریخی و ابزار و ادوات تخصصی، مشاغل و … در سطح استان به ارائه خدمات می پردازند و به انتظار نگاه جستجوگر گردشگران نشسته‌اند.
در کنار گسترش موزه‌های تحت پوشش و برنامه ریزی جهت ایجاد موزه هایی نظیر، “هنر مکتب تبریز”، “خیمه‌شب‌بازی” و “ستارخان”، توسعه موزه‌های خصوصی، مشارکتی و غیر وابسته در استان مورد اهتمام جدی قرارگرفته و با استقبال مجموعه داران، سازمان‌ها و شهرداری ها، دستگاه های اجرائی و برخی صنایع در آینده نزدیک شاهد آغاز فعالیت موزه هایی همچون “چاپ، نشر، تعلیم و تربیت” و “دریانوردی بندر شرفخانه” و ” کبریت ممتاز ” خواهیم بود و تعداد موزه های آذربایجان شرقی به ۴۵ خواهد رسید.
رشد ۱۲ درصدی بازدید گردشگران از موزه‌های استان
مرتضی آبدار، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه در یک ساله منتهی به پایان آبان سال جاری، شاهد رشد ۱۲ درصدی بازدید گردشگران از موزه های استان بوده ایم گفت: «در مدت یاد شده، بیش از ۸۶۰.۰۰۰ مورد بازدید توسط گردشگران داخلی و خارجی از موزه های استان صورت گرفته است.»
او ادامه داد: «موزه های قاجار، آذربایجان و مشروطه در مدت مذکور، به ترتیب بیشترین آمار بازدید را به خود اختصاص داده اند.»
* گزارش از رویا صنیعی
