به گزارش پایگاه خبری فرهنگ آفرینان به نقل از ایتینگ ول، نوشیدنی‌های حاوی شکر، از جمله نوشابه، چای شیرین، آب‌میوه‌های شیرین و نوشیدنی‌های انرژی‌زا، در صورت مصرف مداوم، ممکن است در افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط با زوال عقل مؤثر باشند. «مگی مون»، متخصص تغذیه سلامت مغز، بیان می‌کند: «نوشیدنی‌های شیرین به خودی خود نمی‌توانند باعث زوال عقل شوند، اما مصرف بیش از حد آن‌ها در طول زمان می‌تواند عوامل خطر شناخته‌شده زوال عقل مانند فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های قلبی را تشدید کند.» مصرف مداوم این نوشیدنی‌ها با ایجاد نوسانات قند خون ممکن است به تدریج بر سلامت مغز تأثیر بگذارد.
«دیانا دیبلی»، متخصص تغذیه و پزشک و عضو کالج سلطنتی لندن، اظهار می‌دارد: «این نوشیدنی‌ها قند مایع هستند و فاقد پروتئین، فیبر یا چربی برای کاهش سرعت جذب می‌باشند، بنابراین قند خون به سرعت افزایش می‌یابد.» اگرچه یک وعده نوشیدنی شیرین‌شده با شکر معمولاً ضرری ندارد، اما دیبلی هشدار می‌دهد که با افزایش میزان مصرف، اثرات آن نیز بیشتر خواهد شد. افزایش مکرر قند خون، که ممکن است ناشی از مصرف مکرر نوشیدنی‌های شیرین باشد، می‌تواند به مقاومت به انسولین منجر شود. دیبلی توضیح می‌دهد: «مقاومت به انسولین به وضعیتی اطلاق می‌شود که سلول‌ها به خوبی به انسولین، هورمونی که قند را از خون خارج می‌کند، پاسخ نمی‌دهند و این وضعیت می‌تواند در طول زمان به دیابت نوع ۲ منجر شود.»
اما این موضوع چگونه با سلامت مغز ارتباط دارد؟ دیبلی توضیح می‌دهد: «مغز برای انرژی و حافظه به سیگنال‌دهی انسولین وابسته است. اختلال در این فرآیندها ممکن است بر عملکرد مغز تأثیر بگذارد و عوارض ناشی از دیابت می‌تواند خطر زوال عقل را افزایش دهد.» او همچنین به یک مطالعه بزرگ در سال ۲۰۲۳ اشاره می‌کند که نشان می‌دهد مصرف بیش از دو نوشیدنی شیرین‌شده با شکر در روز، نسبت به عدم مصرف آن‌ها، با خطر بالاتر ابتلا به زوال عقل مرتبط است.
از سوی دیگر، مغز برای عملکرد صحیح به تأمین مداوم اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارد و رگ‌های خونی سالم این امر را ممکن می‌سازند. اما مصرف مکرر نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر می‌تواند به بروز شرایطی دامن بزند که به این رگ‌های حیاتی آسیب می‌زنند و در نتیجه بر سلامت مغز تأثیر می‌گذارند. دیبلی می‌گوید: «مصرف زیاد نوشیدنی‌های شیرین در طول زمان با افزایش وزن، چاقی و فشار خون بالا مرتبط است. این شرایط می‌توانند باعث باریک و سفت شدن رگ‌های خونی، از جمله رگ‌هایی که خون‌رسانی به مغز را بر عهده دارند، شوند. در نتیجه، آسیب به رگ‌های خونی مغز می‌تواند گردش خون را مختل کرده و به افت عملکرد شناختی منجر شود.» دیبلی خاطرنشان می‌کند که چاقی و فشار خون بالا هر دو به عنوان عوامل خطر زوال عقل شناخته می‌شوند.
اگرچه مطالعات نشان‌دهنده ارتباط میان نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و خطر زوال عقل هستند، اما برای تأیید اینکه آیا این نوشیدنی‌ها به‌طور مستقیم در بروز این بیماری نقش دارند یا خیر، به تحقیقات بیشتری نیاز است. با این حال، محدود کردن مصرف نوشیدنی‌های شیرین می‌تواند به حفظ سلامت عروق و عملکرد مغز کمک کند. همچنین تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که مقادیر زیادی قند افزوده (از جمله از طریق نوشیدنی‌های شیرین) مصرف می‌کنند، معمولاً کیفیت رژیم غذایی پایین‌تری دارند و کمتر از غذاهای سرشار از مواد مغذی استفاده می‌کنند. این امر می‌تواند منجر به حذف یا کاهش مصرف غذاهای محافظ مغز شود؛ غذاهایی که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها، پلی‌فنول‌ها و اسیدهای چرب امگا-۳ هستند، مانند انواع توت‌ها، سبزیجات برگ‌سبز، مغزها و ماهی. البته، لذت بردن گاه‌به‌گاه از یک نوشیدنی شیرین به این معنا نیست که شما از دریافت این مواد مغذی محروم می‌شوید. نگرانی اصلی زمانی است که این نوشیدنی‌ها به‌طور مرتب جایگزین گزینه‌هایی با ارزش غذایی بالاتر می‌شوند.
